Kebaikan Liraglutide untuk Pengurusan Diabetes Jenis 2 dan Penurunan Berat Badan

Liraglutide ialah ubat suntikan dalam kumpulan GLP-1 receptor agonist (GLP-1 RA) yang digunakan dalam rawatan diabetes jenis 2 dan, dalam dos tertentu, untuk pengurusan berat badan. Ia bukan sekadar “ubat kurus”. Dalam pesakit yang sesuai, liraglutide boleh membantu kawalan gula darah, mengurangkan selera makan, dan menyokong penurunan berat badan apabila digabungkan dengan pemakanan sihat serta aktiviti fizikal.[4-9]

Apakah kebaikan liraglutide untuk diabetes jenis 2 dan penurunan berat badan?

Liraglutide meniru tindakan hormon semula jadi usus yang membantu mengawal gula darah dan selera makan.[8,9] Dalam amalan klinikal, manfaat utamanya ialah:

• Membantu menurunkan gula darah pada pesakit diabetes jenis 2.[8]
• Membantu penurunan berat badan pada sesetengah individu dengan obesiti atau berat badan berlebihan.[4,7,9]
• Memberi manfaat kardiometabolik tambahan sebagai sebahagian daripada kumpulan GLP-1 RA, walaupun tahap manfaat boleh berbeza mengikut pesakit dan tidak semua data khusus kepada liraglutide sahaja.[1,2,8]

Secara ringkas, liraglutide sesuai dipertimbangkan pada orang yang memerlukan kawalan gula darah dan pada masa yang sama ingin mengelakkan pertambahan berat badan, atau yang memerlukan bantuan tambahan untuk mengurangkan berat badan.[4,8,9]

Bagaimana liraglutide berfungsi?

Liraglutide mempunyai beberapa kesan yang saling melengkapi.[8-10]

• Meningkatkan rembesan insulin apabila gula darah tinggi, jadi kesannya lebih berkait dengan paras gula semasa.[8]
• Mengurangkan rembesan glukagon, iaitu hormon yang boleh meningkatkan pelepasan gula daripada hati.[8,9]
• Melambatkan pengosongan perut, yang boleh membantu mengawal kenaikan gula selepas makan tetapi juga menyumbang kepada gejala perut.[8,10]
• Mengurangkan pengambilan makanan dan selera makan, lalu menyokong penurunan berat badan.[8,9]

Kesan pada selera makan dan pengambilan kalori merupakan salah satu sebab penting mengapa ubat ini digunakan dalam pengurusan obesiti.[4,7,9]

Masalah kesihatan yang biasanya dirawat

1. Diabetes mellitus jenis 2
   Liraglutide membantu memperbaiki kawalan glukosa, termasuk gula puasa dan HbA1c, dan lazimnya tidak menyebabkan hipoglisemia dengan sendiri.[8]
2. Obesiti atau berat badan berlebihan
   Dalam kajian rawak dan ulasan sistematik, liraglutide membantu penurunan berat badan, tetapi secara purata kesannya lebih sederhana berbanding beberapa ubat GLP-1 atau ko-agonis yang lebih baharu.[4,7]
3. Risiko kardiometabolik tertentu
   Kelas GLP-1 RA dikaitkan dengan manfaat kardiovaskular dan buah pinggang dalam populasi tertentu, terutama pesakit diabetes jenis 2 dan sebahagian pesakit dengan penyakit buah pinggang kronik. Namun, bukti ini kebanyakannya untuk kelas ubat secara keseluruhan, bukan untuk semua pesakit secara sama rata.[1,2,8]

Sejauh mana kesannya terhadap penurunan berat badan?

Berdasarkan semakan JAMA 2024, liraglutide dikaitkan dengan penurunan berat badan purata yang lebih baik berbanding plasebo, tetapi magnitudnya lebih kecil berbanding semaglutide atau tirzepatide.[6] Semakan sistematik dalam kalangan orang dewasa tanpa diabetes juga melaporkan liraglutide 3.0 mg sekali sehari boleh menghasilkan penurunan berat badan sehingga sekitar 5.8% pada 26 minggu dalam sesetengah kajian.[7]

Makna praktikalnya: liraglutide boleh membantu, tetapi tidak semestinya menghasilkan penurunan berat badan yang besar pada semua orang. Respons individu berbeza-beza, dan sesetengah pesakit mungkin berhenti awal kerana kesan sampingan gastrousus.[4,7,10]

Dos dan cara penggunaan secara umum

Liraglutide diberikan sebagai suntikan bawah kulit sekali sehari.[8] Suntikan biasanya diberikan pada bahagian abdomen, paha, atau lengan atas, dengan kawasan suntikan digilirkan.

Panduan praktikal umum:

• Dos biasanya dimulakan rendah dan dinaikkan secara berperingkat untuk membantu toleransi.[10]
• Ia boleh digunakan dengan atau tanpa makanan.
• Cuba ambil pada waktu yang sama setiap hari supaya lebih mudah konsisten.
• Jangan ubah dos sendiri tanpa nasihat doktor atau ahli farmasi.

Dos sebenar bergantung pada indikasi, jenama, dan pelan rawatan anda. Artikel ini tidak menggantikan arahan pada label produk atau nasihat profesional kesihatan.

Kesan sampingan yang perlu diketahui

Kesan sampingan paling lazim melibatkan sistem penghadaman.[2,4,7,10] Ini selari dengan cara ubat ini berfungsi pada perut dan pusat kawalan selera makan.

Kesan sampingan biasa

• Loya
• Muntah
• Cirit-birit
• Sembelit
• Perut tidak selesa atau senak
• Kurang selera makan

Ulasan JAMA 2024 melaporkan kesan sampingan lazim untuk ubat berasaskan hormon usus seperti liraglutide termasuk loya, cirit-birit, dan sembelit.[6] Meta-analisis pada pesakit penyakit buah pinggang kronik juga menunjukkan peningkatan risiko gejala gastrousus seperti loya, muntah, cirit-birit, dan dispepsia bagi kelas GLP-1 RA.[2]

Kesan sampingan yang lebih serius atau perlu dipantau

• Dehidrasi, terutama jika muntah atau cirit-birit berpanjangan.[2]
• Hipoglisemia jika digunakan bersama ubat lain seperti insulin atau sulfonilurea; risiko ini bukan ciri utama liraglutide apabila digunakan bersendirian.[8]
• Masalah berkaitan pengosongan perut, yang mungkin relevan sebelum pembedahan atau prosedur endoskopi.[10]
• Pankreatitis atau masalah pundi hempedu sering disebut dalam amaran klinikal, tetapi artikel bukti yang diberi di sini tidak mengukur risiko khusus ini secara terperinci; oleh itu ia wajar dianggap sebagai perkara yang perlu dibincangkan dengan doktor, bukan kepastian bahawa ia akan berlaku.

Satu kajian farmakovigilans WHO mendapati terdapat peningkatan laporan mood murung dan fikiran bunuh diri dengan beberapa GLP-1 RA termasuk liraglutide, tetapi kadar laporan mutlak adalah rendah dan kajian itu tidak membuktikan hubungan sebab-akibat.[3] Risiko ini nampaknya lebih relevan pada pesakit yang sudah mempunyai kerentanan afektif atau menggunakan antidepresan.[3]

Siapa yang perlu lebih berhati-hati?

• Pesakit yang mudah mengalami dehidrasi akibat muntah atau cirit-birit.[2]
• Pesakit dengan masalah gastrousus atau pengosongan perut yang lambat, kerana GLP-1 RA boleh memperlahankan lagi pengosongan perut.[10]
• Pesakit dengan penyakit buah pinggang kronik, bukan semestinya kerana ubat ini dilarang, tetapi kerana gejala gastrousus boleh memburukkan status cecair dan fungsi buah pinggang pada sesetengah orang.[2]
• Pesakit yang menggunakan insulin atau sulfonilurea, kerana risiko hipoglisemia boleh meningkat jika dos ubat lain tidak disemak.[8]
• Pesakit dengan sejarah kemurungan atau yang sedang mengambil antidepresan, kerana pemantauan gejala mood mungkin wajar dipertimbangkan.[3]

Amaran produk berkaitan sejarah tertentu seperti medullary thyroid carcinoma atau multiple endocrine neoplasia type 2 biasanya perlu dirujuk terus pada maklumat produk berdaftar dan dinilai oleh doktor. Bukti PubMed yang dibekalkan untuk artikel ini tidak menilai isu itu secara khusus.

Interaksi dan perkara praktikal lain

• Insulin atau sulfonilurea: boleh meningkatkan risiko hipoglisemia apabila digunakan bersama.[8]
• Ubat oral tertentu: pengosongan perut yang perlahan mungkin mempengaruhi masa penyerapan sesetengah ubat, walaupun tahap kesan klinikal bergantung pada ubat yang terlibat.[10]
• Sebelum prosedur atau pembedahan: maklumkan kepada doktor atau pakar bius bahawa anda menggunakan liraglutide kerana kesan pada pengosongan perut mungkin relevan untuk persediaan pra-prosedur.[10]

Kehamilan dan penyusuan

Data berkualiti tinggi tentang keselamatan liraglutide semasa hamil atau menyusu tidak dibentangkan dalam bukti PubMed yang diberi di sini. Oleh itu, pendekatan paling selamat ialah berbincang terus dengan doktor jika anda sedang hamil, merancang kehamilan, atau menyusukan bayi sebelum memulakan atau meneruskan liraglutide.

Panduan praktikal untuk pembaca

• Tanya doktor tujuan utama rawatan: kawalan gula darah, penurunan berat badan, atau kedua-duanya.
• Jangkaan penurunan berat badan perlu realistik; liraglutide boleh membantu, tetapi kesannya biasanya sederhana berbanding beberapa ubat yang lebih baharu.[4,6,7]
• Jika anda mengalami loya, makan dalam kuantiti kecil dan elakkan makanan terlalu berlemak atau terlalu banyak sekali makan mungkin membantu, walaupun pelan khusus perlu disesuaikan secara individu.[10]
• Pantau berat badan, gula darah, selera makan, dan gejala perut selepas memulakan rawatan.
• Minum air secukupnya, terutamanya jika anda mengalami muntah atau cirit-birit.[2]
• Jangan berhenti atau menaikkan dos sendiri tanpa nasihat profesional.

Bukti Secara Ringkas

Bukti bahawa liraglutide membantu dalam diabetes jenis 2 adalah kukuh sebagai sebahagian daripada kelas GLP-1 RA yang telah lama digunakan dan dikaji.[8] Bukti untuk penurunan berat badan juga baik, tetapi kesan purata liraglutide biasanya lebih kecil berbanding semaglutide atau tirzepatide dalam semakan moden.[6,7]

Ada isyarat bahawa kelas GLP-1 RA mungkin memberi manfaat pada jantung, buah pinggang, dan mungkin risiko strok dalam populasi tertentu.[1,2,8] Namun, beberapa perkara penting perlu difahami:

• Sesetengah bukti adalah untuk kelas ubat GLP-1 RA secara keseluruhan, bukan khusus untuk liraglutide sahaja.[1,2]
• Ulasan tentang pencegahan strok ialah naratif review, jadi ia berguna untuk gambaran keseluruhan tetapi tidak sekuat meta-analisis percubaan rawak khusus strok.[1]
• Meta-analisis pada pesakit penyakit buah pinggang kronik melibatkan majoriti pesakit dengan diabetes jenis 2, jadi dapatan mungkin tidak sama untuk semua populasi.[2]
• Kajian tentang mood murung dan fikiran bunuh diri ialah kajian farmakovigilans; ia boleh mengesan isyarat keselamatan tetapi tidak membuktikan bahawa ubat tersebut menjadi punca langsung.[3]
• Tiada percubaan head-to-head yang mencukupi untuk membandingkan semua ubat secara adil dalam semua jenis pesakit.[7]

Kesimpulan

Liraglutide ialah pilihan rawatan yang berguna untuk sesetengah pesakit dengan diabetes jenis 2 dan juga boleh membantu pengurusan berat badan.[4,7-9] Kelebihannya datang daripada gabungan kesan pada insulin, glukagon, pengosongan perut, dan selera makan.[8-10]

Walau bagaimanapun, ia bukan ubat yang sesuai untuk semua orang. Kesan sampingan gastrousus adalah biasa, manfaat penurunan berat badan biasanya sederhana, dan sebahagian bukti manfaat tambahan datang daripada data kelas ubat GLP-1 RA secara umum.[1-3,6-8,10] Sebab itu keputusan untuk memulakan liraglutide patut dibuat bersama doktor berdasarkan keadaan kesihatan, ubat lain, toleransi, dan matlamat rawatan anda.

Rujukan

1. Chikatimalla R, Shah A, Shah T, et al. GLP-1 receptor agonists in stroke prevention: a narrative review on emerging therapeutic frontiers. Ann Med. 2026;58(1):2660386. doi:10.1080/07853890.2026.2660386

2. Wang Y, Feng L, Wang Y, et al. Cardiorenal protective effects of glucagon-like peptide-1 receptor agonists in chronic kidney disease: a systematic review and meta-analysis. Ren Fail. 2026;48(1):2620155. doi:10.1080/0886022X.2026.2620155

3. Aboukaoud M, Hoch B, Weiser M, Amiaz R. Depressed mood and suicidal thoughts reporting with GLP-1 receptor agonists in type 2 diabetes: A WHO VigiBase study. J Affect Disord. 2026;407:121802. doi:10.1016/j.jad.2026.121802

4. Gudzune KA, Kushner RF. Medications for Obesity: A Review. JAMA. 2024;332(7):571-584. doi:10.1001/jama.2024.10816

5. Moiz A, Filion KB, Toutounchi H, et al. Efficacy and Safety of Glucagon-Like Peptide-1 Receptor Agonists for Weight Loss Among Adults Without Diabetes: A Systematic Review of Randomized Controlled Trials. Ann Intern Med. 2025;178(2):199-217. doi:10.7326/ANNALS-24-01590

6. Nauck MA, Quast DR, Wefers J, Meier JJ. GLP-1 receptor agonists in the treatment of type 2 diabetes – state-of-the-art. Mol Metab. 2021;46:101102. doi:10.1016/j.molmet.2020.101102

7. Drucker DJ. GLP-1 physiology informs the pharmacotherapy of obesity. Mol Metab. 2022;57:101351. doi:10.1016/j.molmet.2021.101351

8. Jalleh RJ, Rayner CK, Hausken T, et al. Gastrointestinal effects of GLP-1 receptor agonists: mechanisms, management, and future directions. Lancet Gastroenterol Hepatol. 2024;9(10):957-964. doi:10.1016/S2468-1253(24)00188-2