Tekanan Darah Tinggi: Punca, Simptom dan Rawatan

Published by Dr Latif Saad on

Tekanan darah tinggi merupakan salah satu penyakit yang dirisaukan oleh kebanyakan individu kerana pesakit tersebut selalunya kena makan ubat tekanan darah tinggi dalam seumur hidupnya. Bahkan pesakit juga akan mempunyai risiko yang tinggi untuk menghadapi beberapa jenis penyakit seperti kegagalan buah pinggang, angin ahmar dan sakit jantung.

Masalah ini akan menyebabkan komplikasi penyakit di kalangan masyarakat. Meningkatnya bilangan pesakit ini akan menyebabkan kos yang ditanggung kerajaan juga meningkat. Bahkan ia juga akan mengurangkan produktiviti sesebuah negara disebabkan perkara ini.

Kajian berkenaan penyakit ini telah lama dilakukan dan punca spesifik masalah ini masih belum dapat dipastikan. Hanya faktor risiko sahaja yang boleh disenaraikan kenapa seseorang itu mudah menghadapi masalah ini.

Apakah maksud Tekanan Darah Tinggi?

Tekanan darah tinggi didefinisikan sebagai tekanan darah yang melebihi 140/90mmHg dan ia perlu dikesan pada 2 atau lebih waktu yang berlainan.

Sebab itulah jika seseorang doktor itu ingin mengesahkan pesakit mengalami tekanan darah tinggi ataupun tidak, doktor itu akan memberi jadual bacaan tekanan darah yang perlu diisikan setiap hari oleh pesakit. Jika pesakit sentiasa mempunyai bacaan lebih daripada 140/90mmHg, maka pesakit disahkan mempunyai penyakit ini.

Perlu diketahui bahawa Tekanan darah tinggi merupakan salah satu faktor risiko yang boleh diubahsuai. Oleh itu, pesakit perlulah mengawal tekanan darah supaya ia boleh mengelakkan penyakit berbahaya seperti angin ahmar(strok), serangan sakit jantung dan kegagalan buah pinggang.

Gaya hidup sihat adalah salah satu perkara yang perlu diamalkan oleh pesakit untuk mengelakkan tekanan darah menjadi lebih teruk. Bahkan gaya hidup sihat juga boleh menstabilkan tekanan darah anda.

Pembelian mesin pengukur tekanan darah

Kami telah memilih produk tersebut berdasarkan kualitinya. Walaubagaimanapun, pengguna perlu mengadu kepada penjual jika terdapat sebarang masalah. Pembelian daripada link di atas akan menjana pendapatan kepada The Diagnosa.

Apakah punca Masalah Tekanan Darah Tinggi?

Masalah tekanan darah tinggi boleh terbahagi kepada 2 jenis. Tetapi ada juga jenis tekanan darah yang tidak termasuk ke dalam kategori ini seperti Tekanan darah tinggi ketika mengandung. Perbincangan berkenaan tekanan darah tinggi ketika mengandung ini akan dibincangkan pada artikel lain.

Tekanan darah tinggi Primer

Jenis yang pertama ini berlaku disebabkan faktor risiko yang pesakit ada berserta gaya hidup yang tidak sihat. Ia merangkumi 90-95% pesakit yang mengalami penyakit ini. Hanya 2-10% sahaja pesakit ini disebabkan punca tekanan darah yang kedua

Faktor risiko yang akan meningkatkan kebarangkalian untuk menghadapi masalah ini adalah:

  • Sejarah ahli keluarga yang mempunyai masalah darah tinggi
  • Ada kencing manis
  • Berat badan yang berlebihan
  • Tidak bersenam dengan secukupnya
  • Pengambilan garam makanan yang tidak terkawal
  • Mengalami tekanan perasaan atau stress
  • Gaya hidup yang tidak aktif

Tekanan darah tinggi Kedua

Jenis tekanan darah ini terhasil disebabkan pesakit mempunyai penyakit yang lain di dalam badan.

Mudah kata, jenis yang pertama pesakit tidak mempunyai penyakit lain. Jenis yang kedua pula, terdapat penyakit lain yang menyebabkan tekanan darah menjadi lebih tinggi.

Beberapa contoh penyakit tersebut adalah:

1) Masalah buah pinggang

Kegagalan buah pinggang dalam menapis darah akan menyebabkan air terkumpul di dalam salur darah. Ini menyebabkan isipadu darah meningkat dan tekanan darah juga akan meningkat.

Beberapa penyakit yang menyebabkan masalah pada buah pinggang adalah:

  • Polycystic Kidney Disease
  • Saluran air kencing yang tersumbat
  • Ketumbuhan di buah pinggang

2) Masalah Pembuluh darah

Terdapat beberapa penyakit yang berkaitan dengan saluran darah dan ia menyebabkan tekanan darah meningkat. Penyakit tersebut adalah:

  • Coarctation of Aorta: dalam masalah ini, saluran aorta iaitu saluran darah yang keluar daripada jantung ini mengalami penyempitan pada satu bahagian. Ini menyebabkan tekanan darah sebelum daripada penyempitan ini lebih tinggi.
  • Keradangan Saluran Darah(Vasculitis): Boleh disebabkan penyakit autoimun
  • Masalah kolagen yang membina dinding saluran darah

3) Masalah hormon

Masalah hormon ini merupakan salah satu punca yang menyebabkan tekanan darah menjadi tinggi. Beberapa penyakit tersebut adalah:

  • Hiperaldosteronism Primer: dalam penyakit ini hormon aldosterone akan meningkat di dalam badan. Salah satu fungsi hormon ini adalah untuk mengurangkan kehilangan air kencing daripada badan. Jika ia terlalu tinggi, isipadu air dalam badan akan meningkat menyebabkan isipadu darah meningkat seterusnya menyebabkan tekanan darah menjadi tinggi.
  • Sindrom Cushing: Akan menyebabkan kesan yang sama seperti penyakit Hiperaldosteronism Primer
  • Pheochromocytoma: Penyakit ini akan menyebabkan kalenjar adrenal dibahagian atas buah pinggang menghasilkan hormon noradrenaline dengan kuantiti yang banyak. Ia akan menyebabkan jantung berdenyut dengan lebih cepat dan diameter salur darah menjadi semakin kecil. Kedua-dua perkara ini akan menyebabkan tekanan darah meningkat.
  • Hipertiroid: Keadaan ini akan meningkatkan hormon thyroxine meningkat di dalam darah menyebabkan keadaan yang sama seperti penyakit Pheochromocytoma.

Apakah pula punca kepada masalah Tekanan Darah yang terlalu tinggi?

Terdapat satu istilah perubatan yang dipanggil sebagai Hypertensive Crisis dimana bacaan tekanan darah pesakit melebihi 190/110. Tekanan darah yang tinggi ini boleh disebabkan beberapa perkara. Bahkan jika tidak dikawal, ia boleh menyebabkan komplikasi yang lain seperti stroke dan sakit jantung.

Majoriti daripada pesakit yang mengalami keadaan ini selalunya disebabkan mereka berhenti daripada mengambil ubat tekanan darah tinggi mereka. Ada juga punca disebabkan pesakit sedang dalam kesakitan.

Punca-punca lain yang menyebabkan pesakit mengalami krisis tekanan darah tinggi ini adalah:

  • Penyakit autoimun seperti Systemic Sclerosis dan Systemic Lupus Erythematosus
  • Masalah hormon: Hipertiroid, Cushing sindrom, pheochromocytoma
  • Penyakit buah pinggang: Nephritis, kegagalan buah pinggang, lupus nephritis
  • Pre-eklampsia pada pesakit yang sedang mengandung

Apakah Komplikasi yang boleh dihadapi oleh pesakit?

Pesakit yang telah disahkan mempunyai penyakit ini selalunya akan menghadapi komplikasi sedikit demi sedikit. Ini kerana kerosakan tersebut bukan terus berlaku pada pesakit. Ditambah dengan pesakit yang baru disahkan mengalami masalah ini selalunya tidak mempunyai apa-apa simptom menyebabkan mereka tidak endah dengan perkara ini.

Tekanan darah tinggi ini akan memberi tekanan pada dinding saluran darah menyebabkan ia mudah tercedera. Apabila saluran darah ini tercedera, maka makin mudah untuk kolesterol terkumpul dalam dinding saluran darah itu menyebabkan saiz salur darah semakin menyempit.

Bahkan ada kolesterol yang menyebabkan terbentuknya plak atau unjuran di dalam saluran darah. Ketika plak ini pecah, pembekuan darah akan berlaku dikawasan tersebut dan ia menyebabkan kawasan tersebut sumbat.

Jika ia berlaku di otak, ia akan menyebabkan angin ahmar. Jika berlaku di jantung, ia akan menyebabkan serangan sakit jantung. Jika ia berlaku di mata, pesakit mungkin akan buat.

Beberapa komplikasi yang akan dihadapi oleh pesakit adalah:

Apakah Simptom untuk masalah tekanan darah tinggi ini?

Majoriti daripada pesakit tidak mempunyai apa-apa simptom ketika sedang mengalami penyakit ini. Ia hanya menghasilkan simptom jika tekanan darah itu terlalu tinggi. Disebabkan itulah, 1/3 daripada rakyat Malaysia tidak mengetahui bahawa mereka sedang menghadapi penyakit ini. Ini disebabkan mereka tidak memeriksa tekanan darah mereka secara berkala.

Jumlah 1/3 ini adalah sangat besar kerana dirisaukan mereka sedang mengalami komplikasi darah tinggi itu sedikit demi sedikit. Jika tidak diatasi, mungkin pesakit hanya akan dikesan mempunyai masalah ini setelah mempunyai komplikasi yang telah diterangkan. Bahkan ada yang tiba-tiba meninggal dunia disebabkan serangan sakit jantung.

Ini adalah simptom jika pesakit mengalami tekanan darah yang terlalu tinggi, simptom tersebut adalah:

Oleh itu, dinasihatkan untuk anda untuk membuat pemeriksaan secara berkala bagi melihat tekanan darah anda. Sebab jika anda mengalami simptom ini, mungkin pada ketika itu tekanan darah anda sudah terlalu tinggi.

Apakah penyakit lain yang boleh menunjukkan simptom yang sama?

Simptom-simptom tekanan darah tinggi juga sebenarnya boleh merujuk kepada beberapa penyakit yang lain. Penyakit-penyakit tersebut adalah:

  • Strok(Angin Ahmar)
  • Rosak buah pinggang
  • Serangan sakit jantung
  • Hipertiroidism
  • Systemic Lupus Erythematosus
  • Pheuchromocytoma

Apakah ujian yang perlu dijalani oleh mereka yang menghadapi masalah ini?

Pesakit yang mempunyai tekanan darah tinggi perlu melakukan beberapa ujian untuk memastikan pesakit mempunyai komplikasi ataupun tidak daripada penyakit ini. Ujian untuk penyakit lain seperti ujian kencing manis dan bacaan kolesterol juga akan dilakukan bagi memastikan pesakit bebas daripada masalah tersebut.

Jika pesakit mempunyai masalah yang dikatakan, doktor akan memulakan rawatan untuk masalah tersebut kerana ia boleh mempercepatkan lagi pesakit untuk mendapat komplikasi.

Beberapa ujian yang akan dilakukan adalah:

1) Ujian air kencing (Urinalysis)

Pesakit yang mempunyai darah tinggi perlu menjalani ujian ini bagi memastikan pesakit mempunyai protein ataupun tidak di dalam air kencing. Ini kerana pesakit yang mempunyai protein akan berisiko untuk mengalami kegagalan buah pinggang dalam beberapa tahun lagi.

Pesakit yang mempunyai masalah ini selalunya akan diberikan ubat tekanan darah tinggi jenis ACEi(Boleh baca dibahagian rawatan) untuk mengurangkan bacaan protein dalam air kencing.

Pesakit yang mengalami masalah protein dalam air kencing ini juga selalunya akan mengadu air kencing berbuih.

2) Ujian Fungsi Buah Pinggang(Renal Function Test)

Pengambilan sampel darah dibuat untuk menguji fungsi buah pinggang. Ini kerana masalah tekanan darah tinggi boleh menyebabkan fungsi buah pinggang terganggu.

Dalam ujian ini, bacaan yang dilihat adalah urea dan creatinine. Semakin tinggi bacaan tersebut, ia menunjukkan pesakit mengalami kerosakan buah pinggang yang semakin teruk

3) Bacaan Kolesterol

Ujian ini digunakan untuk menentukan bacaan kolesterol dan lemak di dalam darah. Jika bacaan terlalu tinggi, pesakit akan diberikan ubat untuk menurunkan bacaan tersebut. Ini kerana bacaan kolesterol yang tinggi akan meningkatkan risiko seseorang itu untuk mengalami serangan sakit jantung dan stroke

4) Bacaan gula

Perlu diambil untuk melihat sama ada pesakit mempunyai kencing manis ataupun tidak. Ini kerana pesakit kencing manis juga akan meningkatkan risiko untuk seseorang itu terkena komplikasi penyakit darah tinggi.

5) Electrocardiogram (ECG)

Walaupun pesakit tidak mempunyai simptom serangan sakit jantung, ujian ECG perlu juga dilakukan secara berkala sebanyak setahun sekali untuk melihat keadaan jantung. Ini kerana terdapat juga masalah jantung yang tidak mempunyai simptom pada mulanya.

Jadi ujian ini adalah untuk saringan bagi melihat pesakit mempunyai masalah jantung ataupun tidak

Apakah rawatan untuk penyakit tekanan darah tinggi?

Perlu diketahui bahawa hipertensi ini mungkin akan berlaku seumur hidup. Ia mempunyai peratusan yang sangat rendah untuk pesakit berhenti daripada pegambilan ubat. Oleh itu, pesakit perlu berdisiplin dalam pengambilan ubat bagi mengelakkan komplikasi yang boleh berlaku kepada pesakit.

Jadi dinasihatkan kepada masyarakat untuk kekal sihat dengan mengamalkan gaya hidup sihat dan elakkan daripada mempunyai faktor risiko.

Beberapa perkara yang pesakit boleh buat adalah:

1) Amalkan gaya hidup sihat

Beberapa amalan yang boleh dibuat untuk mengurangkan tekanan darah ataupun mengelakkan tekanan darah tinggi adalah:

  • Kekal berat badan ideal. Jika anda berlebihan berat badan, anda perlu berusaha untuk menurunkan berat badan anda sehinggalah ia masuk ke dalam kategori berat badan yang normal
  • Kurangkan pengambilan makanan yang mempunyai garam dan berlemak
  • Lakukan senaman 3 kali / minggu
  • Berhenti merokok. Nikotin dalam rokok boleh meningkatkan tekanan darah. Malah bahan di dalam rokok akan mempercepatkan pesakit hipertensi untuk mengalami komplikasi
  • Elakkan penyalahgunaan dadah
  • Kurangkan pengambilan makanan yang manis. Kerana ia boleh meningkatkan berat badan anda

2) Pengambilan ubat

Tekanan darah pesakit perlulah berada pada julat yang normal iaitu diantara 90/60mmHg hinggalah ke 140/90mmHg. Ia tidak boleh terlebih ataupun terkurang. Ini kerana tekanan darah yang sentiasa tinggi akan menyebabkan kerosakan pada salur darah dan pesakit akan semakin berisiko untuk mengalami komplikasi hipertensi

Terdapat beberapa jenis ubat darah tinggi dan ia perlu diberikan pada pesakit berdasarkan umur, pesakit mempunyai kencing manis atau tidak, ada masalah kolesterol tinggi atau tidak dan beberapa faktor yang lain.

Oleh itu, ubat tekanan darah tinggi ini hanya boleh dipreskripsikan oleh doktor sahaja.

Beberapa jenis ubat tekanan darah tinggi adalah:

  • Diuretics: Ubat ini akan melawaskan air kencing dan mengurangkan isipadu air dalam badan menyebabkan tekanan darah berkurangan. Contoh ubat adalah hydrochlorothiazide dan indapamide
  • Beta-blocker: Ubat ini dapat mengurangkan kadar denyutan jantung. Oleh itu, ia akan mengurangkan tekanan darah juga. Contoh ubat adalah metoprolol, atenolol, bisoprolol dan propanolol
  • Angiotensin converting enzyme inhibitor(ACEi): Ubat ini akan merencat angiotensin converting enzyme yang sepatutnya menghasilkan hormon angiotensin. Hormon angiotensin ini pula akan menyebabkan tekanan darah menjadi tinggi. Dengan merencat fungsi enzim tersebut, hormon angiotensin akan berkurangan dan tekanan darah juga akan berkurangan juga. Contoh ubat adalah captopril, perindopril dan enalapril.
  • Angiotensin Receptor Blocker(ARB): Contoh ubat adalah losartan, telmisartan, irbesartan dan valsartan.
  • Calcium channel blocker: Contoh ubat adalah felodipine, amlodipine, nifedipine dan verapamil

Pembelian mesin pengukur tekanan darah

Kami telah memilih produk tersebut berdasarkan kualitinya. Walaubagaimanapun, pengguna perlu mengadu kepada penjual jika terdapat sebarang masalah. Pembelian daripada link di atas akan menjana pendapatan kepada The Diagnosa.

Rujukan:

  1. Chobanian AV, Bakris GL, Black HR, Cushman WC, Green LA, Izzo JL Jr, et al. Seventh report of the Joint National Committee on Prevention, Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Pressure. Hypertension. 2003 Dec. 42(6):1206-52.
  2. Clinical Practice Guidelines: Management of Hypertension(4th edition). Ministry of Health Malaysia
  3. Benjamin EJ, Blaha MJ, Chiuve SE, et al, for the American Heart Association Statistics Committee and Stroke Statistics Subcommittee. Heart disease and stroke statistics-2017 update: a report from the American Heart Association. Circulation. 2017 Mar 7. 135 (10):e146-e603.
  4. Institute for Clinical Systems Improvement (ICSI). Hypertension diagnosis and treatment. Bloomington, Minn: Institute for Clinical Systems Improvement (ICSI); 2010.
  5. Katakam R, Brukamp K, Townsend RR. What is the proper workup of a patient with hypertension?. Cleve Clin J Med. 2008 Sep. 75(9):663-72.
  6. Whelton PK, Appel LJ, Sacco RL, et al. Sodium, blood pressure, and cardiovascular disease: further evidence supporting the American Heart Association sodium reduction recommendations. Circulation. 2012 Dec 11. 126 (24):2880-9.
Categories: Perubatan

Dr Latif Saad

Seorang pegawai perubatan dan masih berkhidmat di klinik kesihatan. Pengasas kepada page The Diagnosa dan Root of Science. Follow facebook saya di Latif Saad

Tinggalkan Komen Anda

avatar
  Ikut perbincangan ini  
Hantar notifikasi jika