Kanser Lidah: Punca, Simptom dan Rawatan

kanser lidah

Pernahkan anda mendengar tentang kanser lidah? Pasti jarang bukan? Namun begitu, kanser lidah ini sering terjadi kepada perokok tegar. Kanser lidah tergolong dalam kanser oral, bersama dengan kanser mulut dan kanser bibir.

Isi Kandungan
  1. Pengenalan
  2. Tahap dan Gred Kanser
  3. Punca Kanser Lidah
  4. Simptom Kanser Lidah
  5. Ujian pengesahan
  6. Rawatan Kanser Lidah
  7. Pencegahan
  8. Kesan Jangka Panjang

Pengenalan


Kanser lidah adalah sejenis kanser yang bermula daripada sel pada lidah dan menyebabkan ketumbuhan dan perubahan pada lidah. Ia merupakan  salah satu jenis kanser di bawah kanser kepala dan leher.

Kanser lidah boleh terjadi di bahagian hadapan lidah, yang dipanggil oral tongue cancer. Ia juga boleh terjadi di bahagian dasar lidah iaitu di bawah mulut. Ini dipanggil oropharyngeal cancer.

Squamous cell carcinoma adalah jenis kanser lidah yang paling kerap ditemui. Kanser jenis ini berlaku:

  • Di permukaan lidah
  • Dinding mulut, hidung, larynx, thyroid dan tekak
  • Dinding saluran pernafasan dan pencernaan

Kesemua bahagian diatas dilitupi sel squamous.

Tahap dan gred kanser


Kanser ini diklasifikasikan menggunakan tahap dan gred. Tahap menentukan sejauh mana kanser telah merebak. Setiap tahap mempunyai 3 subklasifikasi:

  • T merujuk kepada saiz tumor, T1 saiz tumor kecil dan T4 saiz tumor besar
  • N merujuk kepada sekiranya kanser telah ataupun tidak merebak ke biji limfa bahagian leher. N0 bermakna belum merebak, N3 bermakna telah merebak ke banyak biji limfa.
  • M merujuk kepada sekiranya sudah terdapat metastases(kanser merebak ke bahagian badan lain)

Gred kanser pula merujuk kepada keagresifan kanser dan kebarangkalian untuk merebak.

  • Rendah (membesar dengan perlahan dan rendah kebarangkalian untuk tersebar)
  • Sederhana
  • Tinggi (sangat agresif dan mudah merebak)

Punca kanser lidah


Penyebab kanser lidah masih lagi belum diketahui. Namun begitu, sesetengah keadaan boleh meningkatkan risiko seperti:

  • Merokok
  • Kerap mengunyah tembakau
  • Pengambilan alkohol berlebihan
  • Jangkitan virus HPV iaitu sejenis penyakit kelamin
  • Mengunyah sirih
  • Sejarah kanser lidah atau mulut dalam keluarga
  • Sejarah kanser lain
  • Diet yang kurang buahan dan sayuran
  • Kebersihan mulut yang teruk

Kanser ini kerap terjadi di kalangan lelaki yang berusia terutamanya mereka yang berusia 55 tahun dan ke atas.

Simptom Kanser Lidah


Di tahap awal, pesakit mungkin tidak mempunyai apa apa gejala. Tanda awal kanser lidah adalah luka pada lidah yang tidak sembuh dan sering berdarah. Pesakit juga mengalami sakit pada lidah dan mulut.

Simptom lain adalah:

  • Tompok putih atau merah pada lidah
  • Ulser lidah yang berlarutan
  • Sakit sewaktu menelan
  • Kebas mulut
  • Sakit tekak berpanjangan
  • Pendarahan dari lidah tanpa diketahui punca
  • Benjolan pada lidah

Ujian Pengesahan


Doktor akan mengambil maklumat terperinci tentang sejarah perubatan anda dan keluarga, sekiranya anda merokok dan mengambil alkohol, ujian jangkitan virus HPV. Kemudian doktor akan melakukan pemeriksaan fizikal di dalam mulut untuk mengenal pasti tanda kanser sepeti ulser berlarutan. Doktor juga akan memeriksa biji limfa di sekitar leher.

1. Biopsi

Seterusnya, jika doktor menemui sebarang tanda kanser, biopsi akan dilakukan bagi mengambil sedikit tisu untuk dihantar makmal bagi ujian. Jenis biopsi yang dilakukan adalah incisional biopsy yang dijalankan menggunakan bius.

2. Ujian CT scan atau MRI

Pesakit yang telah disahkan mengalami kanser ini, perlu melakukan ujian CT dan MRI scan bagi menentukan sama ada kanser tersebut telah merebak ke bahagian badan yang lain.

Rawatan


Rawatan diberikan bergantung kepada saiz tumor dan sejauh mana kanser telah merebak. Anda mungkin memerlukan samada satu jenis rawatan sahaja ataupun kombinasi beberapa rawatan yang lain.

1. Pembedahan

Kanser lidah di tahap awal biasanya belum merebak dan boleh dirawat menggunakan pembedahan kecil bagi membuang kawasan kanser. Ketumbuhan yang lebih besar mungkin memerlukan pembedahan yang lebih rumit dipanggil partial glossectomy iaitu membuang sebahagian lidah.

Jika doktor membuang sebahagian besar lidah anda, anda mungkin memerlukan pembedahan rekonstruksi. Dalam pembedahan ini, doktor akan mengambil sebahagian tisu atau kulit dari bahagian badan lain dan menggunakannya untuk membina kembali lidah anda. Tujuan glossectomy dan pembedahan rekonstruksi adalah untuk membuang kanser tanpa melakukan kerosakan yang banyak di dalam mulut anda.

Glossectomy mempunyai beberapa kesan sampingan serius seperti perubahan cara makan, bernafas, bercakap dan menelan. Terapi percakapan akan membantu pesakit belajar bercakap.

Jika kanser telah merebak ke biji limfa, ia juga terpaksa dibuang.

2. Radioterapi

Jika saiz ketumbuhan besar dan kanser telah merebak, kombinasi pembedahan membuang kanser dan radiasi diperlukan bagi memastikan semua sel kanser telah dibuang atau mati. Ini menyebabkan kesan sampingan seperti mulut kering dan perubahan deria rasa.

Doktor juga mungkin akan menyarankan anda kemoterapi untuk rawatan kanser, bersama pembedahan dan radioterapi.

Cara mengelakkan kanser lidah


Terdapat beberapa perkara yang boleh dilakukan untuk mengelakkan kanser ini daripada berlaku:

  • Elakkan merokok dan mengunyah tembakau
  • Elakkan pengambilan alkohol berlebihan
  • Elakkan mengunyan sirih
  • Ambil suntikan vaksin HPV
  • Amalkan seks selamat terutamanya seks oral
  • Amalkan pengambilan buahan dan sayuran
  • Pastilan berus gigi setiap hari dan amalkan flos gigi
  • Jumpa doktor gigi setiap 6 bulan

Kesan jangka panjang


Pesakit yang mempunyai kanser yang telah merebak ke bahagian badan lain mempunyai peluang hidup dalam 5 tahun sebanyak 36%, manakala pesakit dengan kanser yang merebak di sekitar lidah mempunyai peluang hidup sebanyak 63% manakala pesakit dengan kanser yang belum merebak mempunyai 78% peluang untuk hidup dalam 5 tahun.

Dengan diagnosis dan rawatan awal, peluang hidup dapat ditingkatkan kerana rawatan dimulakan sebelum kanser merebak ke tempat lain.

Rujukan

  1. Tongue cancer – Healthline

Nurul Afza

Nurul Afza Shamsul Kamal merupakan merupakan seorang pelajar perubatan di Universiti Teknologi MARA. Penglibatan beliau dalam The Diagnosa sebagai penulis adalah merupakan satu usaha dalam menyampaikan ilmu bermanfaat kepada masyarakat.

Kumpulan artikel-artikel Nurul Afza di SINI

Kenali Nurul Afza melalui profil beliau di SINI

Artikel berkaitan.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

4 × one =