Kaki Bengkak: Punca, Penyebab dan Cara Rawatan

Published by Dr Latif Saad on

Apakah itu kaki bengkak? Kaki bengkak merupakan keadaan yang mungkin selalu dialami oleh sesetengah individu terutamanya wanita yang sedang mengandung. Keadaan seperti ini seringkali menimbulkan kerisauan dan mengganggu aktiviti harian seseorang.

Masalah ini biasanya adalah disebabkan oleh pengumpulan cecair pada bahagian kaki yang menyebabkan ia kelihatan seperti bengkak dan sembab. Ia juga boleh berlaku pada kedua-dua belah kaki atau mungkin hanya pada sebelah kaki sahaja bergantung kepada punca masalah tersebut.

Apakah punca dan penyebab kaki bengkak?

Terdapat beberapa punca yang membawa kepada masalah kaki menjadi bengkak. Antaranya adalah mempunyai jenis gaya hidup seperti:

1. Berat badan berlebihan

Berat badan yang berlebihan boleh menyebabkan peredaran darah daripada bahagian kaki hingga bahagian atas menjadi berkurangan. Akibatnya, ia menyebabkan cecair terkumpul pada bahagian kaki lalu menyebabkan kaki menjadi bengkak.

2. Duduk atau berdiri dalam masa yang lama

Apabila otot tidak digerak dalam tempoh yang lama, darah tidak dapat dipam secara lancar ke bahagian jantung dan akhirnya menyebabkan cecair akan terkumpul di bahagian kaki.

3. Ubat-ubatan

Bengkak pada kaki juga boleh disebabkan oleh pengambilan ubat-ubatan tertentu seperti:

  • Ubat untuk tekanan darah tinggi. Ubat untuk tekanan darah, amlodipine biasanya akan menyebabkan kaki menjadi bengkak. Ubat tekanan darah tinggi selain daripada amplodipine selalunya tiada atau sangat jarang menyebabkan masalah tersebut berlaku.
  • Steroid.
  • Ubat antidepresi jenis tertentu.

4. Penyakit tertentu

Selain itu, kaki turut boleh menjadi bengkak disebabkan oleh jenis penyakit tertentu. Antaranya seperti:

  • Kegagalan buah pinggang
  • Lemah jantung
  • Kegagalan hati
  • Jangkitan kuman dibahagian kaki
  • Deep Vein Thrombosis: Salur darah pada bahagian kaki yang tersumbat dengan kehadiran darah beku.
  • Untut: Penyakit ini disebabkan berlakunya sumbatan pada saluran limfa yang berpunca daripada parasit yang berada didalamnya. Akibatnya, lebihan cecair yang keluar daripada saluran darah tidak dapat diserap semula lalu menyebabkan cecair tersebut terkumpul di dalam tisu kaki.
  • Pre-eclampsia: Merupakan keadaan tekanan darah tinggi yang berlaku kepada wanita yang mengandung. Antara simptomnya adalah bahagian kaki menjadi bengkak. Walaubagaimanapun, terdapat juga wanita mengandung yang mempunyai tekanan darah yang normal mengalami masalah ini.

Apakah rawatan untuk masalah kaki bengkak?

Jika punca kepada masalah ini adalah tidak serius, anda boleh merawatnya sendiri di rumah. Berikut merupakan antara tips-tips yang boleh dilakukan:

  • Meninggikan kaki sewaktu tidur. Bahagian kaki hendaklah ditinggikan sedikit daripada kedudukan jantung agar cecair yang terkumpul di bahagian kaki tersebut boleh diturunkan mengikut graviti.
  • Perlulah sentiasa bergerak untuk mengelakkan kaki menjadi bengkak. Jika anda menyedari bahawa anda duduk atau berdiri terlalu lama, anda perlu menggerak-gerakkan kaki anda untuk menggalakkan darah dipam daripada kaki dan naik ke atas.
  • Mengurangkan berat badan
  • Mengurangkan pengambilan garam
  • Menggunakan stokin ataupun stoking jenis tekanan (compression stocking)

Jika masalah kaki yang bengkak adalah disebabkan oleh penyakit-penyakit tertentu seperti kegagalan buah pinggang, lemah jantung, kegagalan hati atau penyakit-penyakit lain, pesakit hendaklah sentiasa membuat pemeriksaan dengan doktor di klinik atau hospital.

Bila perlu berjumpa doktor?

Walaupun anda mungkin selalu mengalami masalah ini, dalam keadaan tertentu, anda perlu berjumpa dengan doktor sekiranya anda mendapati berlaku sesuatu pada bengkak tersebut.

Keadaan tersebut adalah seperti:

  • Kaki yang bengkak itu terasa sakit dan terasa lebih panas daripada biasa.
  • Bengkak tersebut berlaku disekeliling luka yang terdapat pada bahagian kaki
  • Pesakit mengalami demam
  • Bengkak menjadi semakin teruk
  • Wanita yang mengandung dan mengalami bengkak kaki yang amat teruk atau sakit kepala yang teruk
  • Mengalami sesak nafas

Kaki bengkak semasa mengandung

Wanita yang mengalami ini sewaktu mengandung mungkin adalah sesuatu perkara yang biasa atau boleh menjadi suatu masalah yang serius. Biasanya bagi wanita yang hamil, hormon estrogen yang dihasilkan oleh badan adalah lebih tinggi berbanding ketika tidak hamil.

Keadaan seperti ini akan memberikan beberapa kesan pada badan termasuklah pengembangan salur darah. Salur darah yang mengambang pada bahagian kaki akan membuatkan cecair lebih mudah terkumpul dan akhirnya menyebabkan kaki menjadi bengkak.

Selain itu, terdapat juga masalah lain yang membawa kepada bengkak kaki iaitu pre-eclampsia. Ia berlaku pada pesakit mengalami tekanan darah tinggi sewaktu mengandung serta terdapat kandungan protein di dalam air kencingnya.

Oleh kerana protein banyak terlepas ke dalam air kencing, darah tidak akan mampu lagi untuk menahan air keluar dari salur darah. Keadaan ini menyebabkan air dikeluarkan dengan banyak pada bahagian kaki sehingga menyebabkan kaki menjadi bengkak.

Oleh sebab itulah, selalunya doktor akan melakukan pemeriksaan tekanan darah tinggi dan ujian kandungan protein dalam air kencing terhadap wanita yang mengandung dan mengalami masalah ini atau mengalami pertambahan berat badan yang mendadak.

Rujukan:

  1. Mayo Clinic Staff. (2014, April 11). Leg swelling. mayoclinic.com/health/leg-swelling/MY00592
  2. Swollen feet and legs (edema). (n.d.). footsmart.com/health-resource-center/leg/swollen-feet-legs-edema
  3. Physical activity and adults. (n.d.). who.int/dietphysicalactivity/factsheet_adults/en/
  4. What you should know about swelling in your legs. (2015, July 13). health.clevelandclinic.org/2015/07/what-you-should-know-about-swelling-in-your-legs/

Dr Latif Saad

Seorang pegawai perubatan dan masih berkhidmat di klinik kesihatan. Pengasas kepada page The Diagnosa dan Root of Science. Follow facebook saya di Latif Saad

1 Comment

Kudis Api (Impetigo): Punca, Simptom dan Rawatan - TheDiagnosa · August 23, 2019 at 2:19 am

[…] Kaki bengkak […]

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *